Chân dung cùng thời

NGƯỜI PHỤ NỮ ĐÀ LẠT TẠO RA TRÀ ATICSO TÚI LỌC

20:01 | 13/10/2015

Ba Nguyen Thi Loc tham vuon Aticso o phuong Thai Phien DatlatN.T

Văn Hóa Việt Đức: Chiều Đà Lạt đã hết nắng, tôi lững thững dạo quanh khu Hòa Bình khi ngang qua cửa hàng Ngọc Duy bán trà Atiso trên đường Tăng Bạt Hổ thấy đông khách, thuận chân ghé vào. Một phụ nữ trên 40 tuổi đang đứng gần với khách quay ra nhìn tôi với cái cười rất tươi, hỏi : “Chị mua gì ?”. Tôi hơi lúng túng : “À không, thấy đông khách quá tôi tò mò vào xem thôi”. Tôi quan sát nhanh một lượt, cơ man nào là trà, riêng các sản phẩm chế biến từ cây atiso trưng bày trên các quầy hàng cũng làm hoa cả mắt: Hoa Aticso sấy khô, thân cây Aticso sấy khô, cao Aticso , trà Aticso hòa tan, trà Aticso túi lọc, rồi trà linh chi, trà trái nhàu, trà cỏ ngọt, trà giải nhiệt, trà gừng, trà hoa cúc, trà hà thủ ô, trà khổ qua, trà rong biển vv… chưa kể các loại trà truyền thống. Làm sao một người có thể dùng đủ loại trà thế này nhỉ ? Vậy mà cửa hàng vẫn bán không kịp, nhưng tiêu thụ mạnh nhất vẫn là Atiso. Nụ cười của người phụ nữ đó không hề có chút thương mại khiến người ta khó quên lắm, tôi muốn bắt chuyện chị. Chị là chủ cửa hàng Ngọc Duy này, tên của chị rất giản dị – Nguyễn Thị Lộc – cũng từ ly trà atiso của chị mời mà tôi được biết chính chị là người đã sáng tạo ra loại trà atiso túi lọc đầu tiên ở Đà Lạt.

Sau giải phóng Đà Lạt, Lộc làm kế toán ở Xí nghiệp Liên hiệp dược Lâm Đồng, thời ấy dược sĩ còn hiếm lắm, nhưng xí nghiệp vẫn nhận lệnh của Ủy ban nhân dân tỉnh, lúc đó còn là tỉnh Tuyên Đức, là phải quan tâm sản xuất trà atiso để cung cấp người tiêu dùng trong nước và nhắm tới xuất khẩu, Lộc còn kiêm thêm nhiệm vụ theo dõi định mức trồng atiso ở dưới 5 phường thuộc khu vực Thái Phiên thành phố Đà Lạt. Mỗi vụ thu hoạch, xí nghiệp chỉ mua lá tươi atiso để sản xuất thuốc viên, hoa atiso để xuất khẩu, còn thân, rễ bị đắng không mua, nông dân bỏ đi cho bò ăn hoặc phơi khô để đun. Lộc thấy vậy tiếc lắm, làm trong ngành dược nên Lộc rất hiểu giá trị liệu pháp của cây Atiso, không lẽ một cây dược liệu quý như vậy lại xài được có hai thứ là hoa và lá như cây trà xanh ? Lộc ngày đêm trăn trở với ý nghĩ  “giá mà có cách nào tận dụng được thân và rễ cây atiso để làm trà”, nước ngoài làm được trà lipton có túi lọc thì atiso cũng làm được trà túi lọc chứ.

Atiso tui locÝ tưởng thì bao giờ cũng độc lập, tự nghĩ ra thì phải tự làm, Lộc lẳng lặng xuống vườn Atiso ở Thái Phiên vác cây và rễ về nhà mày mò làm trà thử, chủ yếu làm sao cho trà không bị đắng, cặm cụi thử biết bao lần, 3 tháng sau thì thành công. Lúc đó người Đà Lạt chỉ quen dùng hoa atiso sấy khô không ai “khùng” uống trà atiso làm từ thân và rễ, thỉnh thoảng mới có khách nước ngoài hỏi mua với số lượng rất khiêm tốn. Lộc vẫn không nóng ruột tin tưởng dần dà người tiêu dùng sẽ tin và mua trà atiso túi lọc của chị. Một hôm Lộc nhận được lá thư rất dài của một bác sĩ người Nhật khen trà atiso túi lọc của chị thơm và ngon lắm, ông yêu cầu chị tiếp tục gởi trà sang Nhật để ông cho bệnh nhân uống, mọi chi phí ông lo hết. Niềm vui như có cánh khiến Lộc thấy vui đến mức không ngủ được. Thế rồi một du khách người Canada tên Vương Lan là giám đốc siêu thị city Orenit, sau khi sang Việt Nam đi tham quan Đà Lạt mua trà atisao túi lọc của chị về dùng thử cũng viết thư sang đặt mua 15.000 hộp để bán trong siêu thị của ông, đến nay ông vẫn là khách hàng thường xuyên của chị, rồi một Việt kiều tên Hải Minh là giám đốc một công ty thương mại ở Mỹ cũng đặt mua, mỗi ngày sản lượng xuất đi nước ngoài mỗi tăng. Lần khác, một vị khách Đài Loan ghé vào cửa hàng nhờ chị mua hoa trăm cánh, Lộc ngơ ngác “có giống hoa gì mà những trăm cánh ?”. Cả hai nói qua lại một hồi thì Lộc mới hiểu nó là hoa atiso, khi Lộc ra chợ cầm hoa atisô đếm thử quả là đúng một trăm cánh, mang về nhà cắm vào bình chừng hai tuần sau nó nở rộng nhú lên hàng trăm cánh nhụy màu tím xanh rất thơm và quyến rũ.

Từ tháng 3 năm 1990, tại Đà Lạt lần đầu tiên có trà Aticso túi lọc được ra đời từ cơ sở Ngọc Duy đã đi vào lịch sử sản xuất trà Aticso. Sử dụng thuận tiện, khách mua rất đông, Lộc mời thợ cơ khí tiếp tục tạo ra máy sản xuất trà túi lọc để nâng cao năng xuất, mỗi khi khách tới tham quan xưởng sản xuất đều rất yên tâm về vệ sinh công nghiệp và an toàn vệ sinh sản phẩm. Cho đến nay ít ai biết được công lao của chị Nguyễn Thị Lộc đã có công tạo ra trà túi lọc atiso, là người phụ nữ Đà Lạt đầu tiên tận dụng thân, rễ cây atiso sản xuất trà. Những sáng kiến của chị đã góp phần tạo thêm việc làm cho nhiều cơ sở khác sản xuất trà atiso không chỉ trên TP Đà Lạt mà các công ty dược, các cơ sở sản xuất trà khác ở TP Hồ Chí Minh và các tỉnh thành trong cả nước cũng sản xuất trà atiso túi lọc. Người nông dân Đà Lạt mở thêm diện tích trồng atiso và có thêm thu nhập từ việc bán được cả thân và rễ. Những cố gắng của chị tạo ra đặc phẩm này của Đà Lạt trưng bày trong Hội chợ triển lãm Nông nghiệp Quốc tế năm 1995 đã được Ban tổ chức trao tặng Huy chương vàng cho cơ sở Ngọc Duy.

Trà Atiso đã và đang là sản phẩm không thể thiếu trong văn hóa giao tiếp của người dân Đà Lạt trong gia đình cũng như trong công sở, trong nhà hàng, khách sạn, du khách lên Đà Lạt khi ra về hầu hết đều mua trà Atiso để uống hoặc biếu người thân. Trà atiso được người tiêu dùng trong và ngoài nước ưa chuộng không phải là “model” uống mà là giá trị liệu pháp của nó với sức khỏe con người. Từ cây atiso, ngành dược đã sản xuất thành thuốc tiêm, thuốc uống, thuốc viên để xuất khẩu. Lá, bắp hoa, đế hoa tươi dùng để nấu canh, phổ biến nhất là được chế biến thành trà. Theo giáo sư Đỗ Tất Lợi thì Atiso có tác dụng thông tiểu tiện, thông mật, trị các bệnh : Yếu gan, yếu thận cấp tính, kinh niên, sưng khớp, tẩy máu nhẹ, lọc máu của trẻ em, mẩn ngứa, chống bệnh vàng da …

Ba Nguyen Thi loc
Bà Nguyễn Thị Lộc thăm vườn Aticso tại phường Thái Phiên - Đalat

Bây giờ thì khách hàng từ các nước Pháp, Mỹ, Đức, canada, Nga, Nhật … không chỉ đặt hàng mua trà atiso của cơ sở Ngọc Duy mà còn đặt mua thêm các loại trà: Giảm béo, trà diếp cá, trà hoa mắc cỡ, trà linh chi, mỗi đợt giao hàng vạn 40.000 hộp. Nhưng khách đặt mua sản lượng trà atiso vẫn lớn nhất hàng vạn hộp, thậm chí không đủ hàng gởi bán trong các siêu thị, không người Đà Lạt nào lại không biết đến trà atiso của Ngọc Duy. Không chỉ vì yêu mến cách ứng xử nho nhã của chị mà hơn thế là yêu hương vị rất đặc biệt của trà Aticsô của cơ sở chị tạo ra.

Hai may lam tra tui loc dau tien nam 1990 cua Ngoc Duy.jpg
Hai máy sản xuất trà Atiso tui lọc đầu tiên

Từ con số không đến ý tưởng ban đầu như tạo ra một khả năng riêng của chính mình trên thương trường nó chính là vốn quý nhất Nguyễn Thị Lộc có được để mà tự hào. Chị có một hình hài bình dị, không đạo mạo, cái cười hiền thục, cách nói dịu dàng, cử chỉ khiêm tốn chất phát như chính con người chị. Nhưng sự hồn nhiên mộc mạc của chị không giống như ngọn cỏ thông thường trên núi Lang Bian, chị là một loại cây đã tự vươn lên vững vàng giữa cao nguyên xanh có thể chịu đựng những cơn mưa sa gió táp. Trong đời đôi lúc cô đơn nhưng không bao giờ chị khóc, ngược lại, Lộc thường rơi nước mắt trước những cử chỉ đẹp, trước một lời nói chân tình. Công việc dẫu có vất vả, cuộc đời dẫu có lúc không bình thường thì chị cũng không tự vật vã lấy làm đau khổ bởi mỗi ngày chị dành một chút thời gian cúi đầu ngồi trước Bồ tát để … thiền. Nhờ vậy, chị đã thiêu hủy được tất cả những suy nghĩ tiêu cực không để nó có thể trở thành thứ gai góc cào xé trong tâm trí mình. Một số người có nhà cao, của nhiều thường mắc cái bệnh nói cho sướng miệng, lên gân cốt để chứng tỏ mình là ai. Nhưng đôi khi chiến thắng lại không thuộc về những kẻ như thế, còn với Lộc thì chỉ nghĩ đến công việc để sớm hoàn thành mọi dự kiến nẩy sinh trong đầu, đó chính là nguyên nhân giúp cho Nguyễn Thị Lộc trải qua được những ngày đầu đầy khó khăn, lo sợ, coi công việc là niềm vui, là động lực vô tận của cuộc sống .

Người dân Đà Lạt và khách hàng của cơ sở Ngọc Duy đã gặp lại chị trong chương trình truyền hình trực tiếp trên VTV1 trong lễ trao giải Sao vàng đất Việt, Ngọc Duy là một trong 5 cơ sở của TP Đà Lạt có mặt tại chương trình này để nhận giải thưởng Sao vàng đất Việt. Chắc rằng khách hàng ở trong nước và nước ngoài sẽ chia sẻ niềm vui này với chị nhiều lắm .

© Bản quyền thuộc về người quản trị website này. Nếu phát lại tin bài. Xin ghi rõ nguồn vanhoavietduc.com - Email: vanhoavietduc@gmail.com
Thiết kế: Nguyễn Vũ Quân
Số truy cập: